• Materiał filmowy

XFEL – Polacy uczestniczą w budowie ogromnego lasera.

Europejski Rentgenowski Laser na Swobodnych Elektronach o nazwie E-XFEL to jeden z najbardziej ambitnych projektów na świecie. Budowany przez blisko 7 lat kosztował ponad miliard 220 milionów euro. Koszty pokryło 11 państw, ponad połowę Niemcy. Polski udział to 3,5%, czyli około 40 mln euro.

W budowie XFEL wzięli także udział inżynierowie, technicy i młodzi naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.  Grupa z IFJ PAN wykonywała wiele prac ważnych dla realizacji tego niezwykłego zamierzenia.

Cały laser XFEL ma długość prawie 3 i pół kilometra. Jego początek, czyli źródło elektronów i urządzenia przyspieszające cząstki znajduje się w ośrodku DESY pod Hamburgiem. Przyspieszone cząstki będą biegły pod ziemią. Tam też będą wytwarzane super silne impulsy przenikliwego promieniowania. Badania w których naukowcy wykorzystają promienie X, prowadzone będą w podziemnej hali już w miejscowości Schenefeld.


Po co to wszystko?

Dzięki XFEL naukowcy zaobserwują przebieg szybkich reakcji chemicznych i zarejestrują trójwymiarowe obrazy struktur biologicznych takich jak fragmenty komórek z rozdzielczością atomową oraz z femtosekundową rozdzielczością czasową. Poszukiwane będą materiały, które mogą w temperaturze pokojowej przewodzić prąd bez oporu. To największe urządzenie wytwarzające promienie X umożliwi skokowy postęp w inżynierii materiałowej, w tym w nanomateriałach, ale także w fizyce i chemii. Być może za kilka lat skorzystamy z nowych wypełnień stomatologicznych. Będzie to również skutek badań z pomocą promieniowania X z XFEL. Naukowcy wykorzystają to promieniowanie również do wyjaśnienia tajemnic znanych dzieł sztuki. Nic więc dziwnego, że nie tylko dla naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie praca przy tym projekcie była tak ważna.

 

Zobacz także

Aktualność

Ogród Świateł

Krótkie dni, szybkie zmierzchy i długie noce. Zimą wszyscy potrzebujemy więcej światła. Od paru lat Muzeum Pałacu Króla Jana III Sobieskiego w Wilanowie organizuje Ogród…
Czytaj całość

Materiał filmowy

Zalipie

Zalipie

Porady jak się prezentować

Do czego służą slajdy?

To zadziwiające, ale te same obrazy pozwalają zaprezentować różne wykłady. Wiedzą o tym dobrze ci, którzy prowadzą zajęcia na uczelniach. Slajdy są pewnego rodzaju szkieletem wypełnianym ...
Czytaj całość